ुअब्दुल कलामको उक्तिको मर्मु

ुप्रत्येक मानिस संग दैवी शक्तियुक्त आगो हुन्छ । हाम्रो प्रयास त्यही आगोमा पखेटा हालेर संसारलाई यसको उत्तमताको चमकले भरिभराउ बनाउने तर्फ हुनुपर्छ ।ु

प्रत्येक मानवसंग सम्बन्धित यी प्रेरणादायी उक्ति डा। कलामले हालसालैको आफ्नो दुइदिने नेपाल भ्रमणको अबसरमा दिइएको मन्तब्यबाट साभार गरिएको हो । भ्रमण साह्रै छोटो रहे पनि उनले नेपाल र नेपालीको हितको लागि दिएका महत्वाकांक्षी योजनाहरु निकै लोभलाग्दा छन् । औपचारिक रुपमा दुईवटा कार्यक्रममा मात्रै आफ्नो विचार राखेका कलामले समाजका सबै तह र तप्काका मानिसको भलाइ र जीबन सुधारको पक्षलाई प्राथमिकता दिए ।

युवाको प्रज्जवलित मस्तिष्कलाई राष्ट्रको सबैभन्दा शक्तिशाली स्रोत मान्ने कलामले युवा शक्तिलाई राम्ररी परिचालन गरेर शहरी र गाम्रीण भेगको दुरी कम गर्न सल्लाह दिए । हुन त उनले नेपाल समृद्ध र सुखि बनाउन दिएको दश वर्षे योजना जस्तै अन्य योजनाका सपनाहरु हाम्रा नेताहरुले पनि नसुनाएका होइनन् । तर भिन्नता यसमै छ कि डा। कलामले आफूले भारतमा देखेको सपना पुरा गरे पछि आफ्ना खारिएका अनुभवबाट आएको यो योजना अघि सारे भने हाम्रा नेताहरुले केवल भाषणामा नै जनताको नाममा जनतालाई नै झुक्याउने काम गरे । डा। कलामको बहुचर्चित किताब ुवीङ्गस अफ फाईरु मात्रै पढ्ने हो भने पनि उनको जीबनबाट हामी जस्ता युवालाई संसारमा आफ्नो आवश्यकताको हेक्का रहन्छ ।

राष्ट्रपति हुदाँसम्मको उनको आफ्नै संघर्षशील जीबनीको विकासक्रम हेर्दै जाने हो भने पनि उनको ब्यक्तिगत जीबन अत्यन्तै नाटकीय लाग्छ । सानोमा आमाले केराको पातमा खाना पस्किँदाको उनको अतीत र अहिले उनले पाएको राष्ट्रिस्तरको सफलता भारतका मात्रै नभई विश्वभरका युवालाई प्रेरणादायी बनेका छन् । सानै देखि बाबु आमा र गुरुले आफ्नो जीबनमा पारेको प्रभावको सम्झना गर्दै उनले नेपालका सम्पूर्ण बालबालिकालाई सानै देखि नैतिक र आध्यात्मिक शिक्षा दिनुपर्नेमा जोड दिए ।

शान्तिपि्रय जीबनको लागि हामीले आफूमा भएको अहम्लाई हटाउन गाह्रो हुन्छ । तर असम्भव पक्कै हुँदैन त्यसको लागि हामीलाई अन्तःकरण देखि नै ब्यवहारिक शिक्षा हुनु आवश्यक छ । आफैँ मिसाइल म्यान भनेर चिनिने यी बैज्ञानिकले शान्तिको वकालत गर्नु अस्वभाविक लाग्न सक्ला । तर केरलाको चर्चमा एउटा विशाल बैज्ञानिक मिसन क्षेत्र बनाउनको लागि विहार खाली गर्न आग्रह गर्दा त्यहाँका धर्म गुरुले विज्ञान र आध्यात्मिकताको उद्देश्य मानबको सम्बृद्धि हो भन्ने भाब दिए त्यही भाबमा नै उनको तर्क सही लाग्छ ।

उनले नेपालको हिमश्रृखंला देखेर आफूलाई उच्च विचार राख्न मद्दत मिलेको कुरा बताउनु हाम्रो लागि गर्बको कुरा थियो । तर हाम्रो विवशता प्रकृतिले दिएको यो सौन्दर्य मात्रै नभई धुलिखेलबाट फर्किदाँ दुई घण्टे पट्यारलाग्दो जामको यथार्थ पनि देखायौँ । विकास निर्माणको काममा निराशाजनक हाम्रो स्थितिको अबलोकन कलामले राम्रै संग गरे । तर पनि उनले सकारात्मक सोचका साथ नेपालमा रहेको अनन्त सम्भावनाको बाटोहरु देखाइ दिए ।

राष्ट्रपति कलामले आफ्नो पाँच वर्षको कार्यकालमा भारतलाई आणविक क्षेत्रमा निकै शक्तिशाली राष्ट्र बनाएका थिए । अन्य विकसित देश संगको सम्बन्ध निकै मैत्रीपूर्ण बनाउनुको साथै अनुसन्धान विज्ञान र प्रविधि क्षेत्रको विकासमा निकै ठुलो रुपान्तरण गराए ।

युवा सम्बोधित उनको आधा घण्टा लामो मन्तब्यमा उनले पनि युवालाई यस्ता विज्ञान प्रविधिको क्षेत्रमा आफ्नो परिश्रम खर्च गर्न सुझाए । उनले दिएका माहात्मा गान्धीको आमाको भनाई बुलगेरीया र अरुणााचलका गुम्बा र बिहारका भिक्ष्ाहरुको शान्तिको खोजीको अनुभब सुनाए । उनले भने जस्तै यी सबै आध्यात्मिक विचार हुन् जसले धर्म भुगोल र समयलाई परिमार्जन गर्दै लैजान्छ । यदी हामीले धर्म र राष्ट्रवीचको यो आध्यात्मिकतालाई पार गर्न सक्यौँ भने मात्र हुने र नहुने वीचको दुरी घट्छ र शान्ति र सम्बृद्धिका बाधकहरु र बिगतमा रहेका सबै बैरभाव हट्छन । उनले नेपालका युवाले यो मर्म बुझी सुरक्षित तवरले आफ्नो सपनाको शान्त र समृद्ध नेपाल बनाउने तर्फ आफूलाई लैजानु पर्नेमा जोड दिए ।

उनले हामीलाई सुझाएका यस्ता आध्यात्मिक कुरा स्वयं आफ्नै जीबनमा लागू गरेर नै राष्ट्रपति भएका थिए । राष्ट्रपति भवन छिर्ने उनी भारतका पहिलो बैज्ञानिक र अविवाहित पुरुष हुन् । उनको संघर्ष र प्राप्तिका यस्ता कथा भारतीय युवाका लािग मात्र नभई विश्वका कैयन युवालाई प्ररणादायी बनेका छन् ।

सानो उद्देश्यलाई अपराध मान्ने उनले युवालाई विशेषगरी तीन कुरामा जोड दिन सल्लाह दिए । सृजनशीलता हिम्मत र इमानदारितालाई मनन गरेर कुनै पनि कार्य सफल गर्ने हो भने यसले घर समाज देश र संसार सबैमा शान्ति ल्याउने र सम्वृद्धि बढ्ने सुझाए । युवा शक्तिलाई राम्ररी निर्देशन गर्न सकियो भने यसले मानवताको पक्षमा वकालत गर्नका साथसाथै समाज रुपान्तरणमा ठुलो टेवा पुर् याउने तर्क उनले दिएका थिए ।

उनले जोडे ुकठिन क्षेत्रमा सहयोग गर् यौ भने तिमी पछि पर्दैनो बरु पाएका प्रतिकि्रया र सुझावले तिमीलाई अघि पुर् याउँछु । यो आफूमा लागु गर्न सक्यो भने आफ्नो र अर्काको मन परिवर्तन गर्न सकिन्छ । यसरी नै सबैतिर सम्वृद्धि फैलिने उनले बताए । उनले प्रस्ट्याउन जोडे ुएउटा मैन बत्तिले अर्को मैन बत्तिलाई सल्काएर केही पनि गुमाउदैँन ।ु उनले यो प्रसङ्ग भारत आफैँ बलियो हुन छिमेकी राष्ट्र नेपाल पनि बलियो हुनुपर्ने र त्यसको लागि सधैँ भारतले आफ्नो नेपाल प्रतिको सहयोग जारी राख्ने कुरामा जोडेका थिए ।

उनका यस्ता आर्शिवचनको मर्मलाई युवा विद्यार्थीका साथै समाजका बिद्धत् वर्ग नेता बुद्धिजीबिले एक छिनको मन्तब्य मात्रै नसम्झि सबैले आत्मसात गर्दै थोरै मात्रै ब्यवहारमा लागु गर्ने हो भने पनि समाजमा धेरै सकारात्मक परिवर्तन हुने निश्चित छ ।

Advertisements

जवाफ लेख्नुहोस्

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल्नुहोस )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल्नुहोस )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल्नुहोस )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल्नुहोस )